De werkelijkheid heeft altijd gelijk.

Is een door mij ( en misschien ook wel door anderen ) verzonnen vuistregel. Het is ook een extrapolatie van de aloude wijsheid van beurshandelaren :
“de markt heeft altijd gelijk”.
Het lijkt een dooddoener, maar is dat ook zo ?
Er zijn maar weinig mensen die zich echt laten leiden door de werkelijkheid. Mensen hebben een model van de werkelijkheid in hun hoofd zitten. Dat model wordt in de loop van een leven gevormd. Kinderen hebben de prettige eigenschap dan hun model klein en kneedbaar is.
In de loop van je leven verandert het model in een heel groot stuk beton.
De gevolgen zie je overal om je heen.
Een vooroordel is een voorbeeld van een in beton gegoten model van de werkelijkheid.
Mensen hebben vaak een bepaalde strategie om om te gaan met onzekerheden. Onzekerheden zijn ontbrekende stukken model.
Meestal gaan ze er van uit dat andere mensen het ontbrekende stuk in bezit hebben. Ze zoeken iemand waarvan ze weten dat zijn model van de werkelijkheid overeenstemt met hun eigen model en accepteren daarom zijn aanvulling op hun model.

Wat betekent dit nu ?

Darwin was een held. Hij durfde te twijfelen aan zijn model en vond daardoor een veel beter bij de werkelijkheid aansluitend model dan iedereen die bleef vasthouden aan zijn eigen model.
Politici zijn vaak manipulators. Ze pretenderen een bepaald model te hebben waarvan ze zelf weten dat het niet klopt. Geert Wilders weet heel goed dat de euro maar een betaalmiddel is, dat er geen groot Arabisch plan bestaat om de wereld te overheersen etc.
Van der Staaij kan ook wel ergens lezen dat je wel degelijk een grote kans hebt om zwanger te worden na een verkrachting, en als intelligent persoon heeft hij dat waarschijnlijk ook wel gedaan.
Ze moeten het wel zeggen om de rest van de boodschap aanvaardbaar te maken voor hun achterban, dus in plaats van hun intelligentie te tonen spelen ze de overtuigde.
Als je dan naar de debatten kijkt, zie je een discussie tussen 2 mensen die beiden dezelfde werkelijkheid kennen, waarbij er 1 of 2 toneelspelen.

Een complete tijdverspilling. Een politicus kan zich niet veroorloven om toe te geven dat hij zijn model aangepast heeft, want daarmee verliest hij zijn achterban. Politieke zelfmoord.

Toneelspeler Pim Fortuyn had pech. Volkert van der Graaf zal zich gerealiseerd hebben dat zijn model van de werkelijkheid geen enkele Fortuyn-aanhanger zou overtuigen, zelfs al had hij de mogelijkheid gehad ze toe te spreken. Dus hij besloot de werkelijkheid zelf een zetje te geven.

De Paus en zijn collega’s in het niet-katholieke deel van de wereld zijn het tegenovergestelde van Darwin. Ze houden desnoods ten koste van hun eigen leven of dat van anderen vast aan een model van de werkelijkheid dat niet te toetsen is.
Godsdiensten gaan zelfs zo ver dat ze hun volgers verbieden om de werkelijkheid te onderzoeken.
Eva mocht niet eten van de vruchten van “de boom der kennis”. Ze deed het toch, en toen werden zij en Adam uit het paradijs gezet.
Niet omdat ze ruzie gemaakt hadden of een van de dieren in het paradijs aan zijn staart getrokken hadden, maar omdat ze nieuwsgierig waren.


Waarschijnlijk hebben de schrijvers van de bijbel dit afgekeken van het Griekse verhaal over de doos van Pandora.
Er zijn gelukkig ook mensen die zich minder laten leiden door modellen. Ik noemde Darwin al. Eigenlijk streeft elke wetenschapper er naar om zo te zijn, maar niet iedereen slaagt er in. Je moet iets onmenselijks hebben om alles wat je weet ondergeschikt te maken aan het principe dat je er ook naast kan zitten. Er zijn eigenwijze mensen. Eigenwijze mensen stellen het model van anderen ter discussie. Eigenwijze mensen hechten vaak wel sterk aan hun eigen model, en daardoor kunnen ze lelijk vallen. Journalisten, die eigenlijk alleen maar vragen zouden moeten stellen, hebben vaak ook een gemakkelijk te identificeren model. Eigenlijk zijn de meeste journalisten gewoon politici buiten de politiek. Je ziet dan ook veel voorbeelden van jobhoppers die beide ooit gedaan hebben in hun loopbaan.

En ik ?
Ik observeer alleen 🙂

Read Offline:

8 thoughts on “De werkelijkheid heeft altijd gelijk.”

  1. Er zijn ook zeer eigenwijze mensen die er een grote hobby van maken hun eigen vooroordelen hard onderuit te halen. Vallen eerst flink op hun bek 🙂 en lopen vervolgens vrolijk verder: weer wat wijzer geworden.
    Jouw observatie was leuk om te lezen

  2. Je observeert het goed. Het ergste is dat waarschijnlijk de meeste politici het niet eens zien als liegen, bedriegen. Politiek bedrijven noemen ze het. Het deed mij denken aan een situatie vroeger op school waar ik persoonlijk nogal moeite mee had. Rollenspel, groep A verdedigd een stelling en groep B de tegenstelling. Ik had het niet zozeer moeilijk met de rollenspel maar het feit dat ik argumenten moest verzinnen om een stelling te verdedigen waar ik TOTAAAAL niet achterstond. Even om duidelijk te maken hoe tegen ik er was.

    En dat is volgens mij wat de meeste politici doen. Argumenten produceren naar gelang voor hun op dat moment belangrijke redenen. En vooral voet bij stuk houden, zoals die PVV miep. Anders is hun verhaal niet meer consequent. En ze confirmeren zich aan de standpunt van hun partij. Zijn niet meer in staat om verdeeld te stemmen om te voorkomen dat ze d i s s i d e n t e n worden. Hier is een goed artikel over “Afwijkend stemgedrag in de Tweede Kamer”. http://www.parlement.com/9291000/modulesf/guof1squ

    Onderaan de wat recentere partijen. Verdeeld stemmen vrijwel nihil.

    Ik hoop ooit op een website dat de precieze stemgedrag toont van politici. Nu is het haast niet te volgen. Websites die geprobeerd hebben dit in kaart te brengen lijken vrij snel de handdoek in de ring gegooit te hebben. Vooral door de “gebrekkige” informatievoorziening van de kamer heb ik begrepen.

    Maar voor die van Europa zie een goed initiatief, The Political Memory:
    https://memopol.lqdn.fr/

  3. Interessante obeservaties van je.
    Toch bijna geen ontkomen aan dat nature en nurture samen een eigen werkelijkheid creëren. Wat dan weer tot het volgende leidt:
    “de positie van de observator bepaalt diens blikveld”
    🙂

  4. Arjan Fernhout

    Onderzoekers als O.Velthuis en L.Noordegraaf-Elens betogen in “Op weg naar de volgende crisis” overtuigend dat economie en uitspraken van economen niet zozeer descriptief zijn. maar performatief. Daar waar de indruk wordt gewekt dat er iets waars over de werkelijkheid wordt gezegd, wordt de werkelijkheid juist tot stand gebracht. Een extreem voorbeeld daarvan zijn de uitspraken van Lloyd Blankflein, de topman van Goldman Sachs in 2009: “Bankiers deden het werk van God. Met financieringen helpen wij bedrijven om te groeien. Bedrijven die groeien, creëren rijkdom. Dat helpt mensen aan het werk, wat weer tot meer groei en meer en welvaart leidt.” Dit soort uitspraken komen voort uit het denken van o.a. Milton Friedman die in “Capitalism and Freedom” stelt dat banken en grote ondernemingen geen maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben. En stelt zelfs dat de fundamenten van onze vrije maatschappij ondermijnd worden wanneer managers menen dat zij een andere maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben dan het verdienen van zoveel mogelijk geld voor hun aandeelhouders.

    De ongerustheid over het bovenstaande – het is m.i. wel duidelijk dat een dergelijke ideologie als contra-ideologie tegen collectivistische ideologieën natuurlijk net zo funest uitwerkt – is goed terug te vinden in een opiniestuk van drs. Harmen Bos getiteld “Verkeerde spoor.” Performativiteit is het kernwoord in dit opiniestuk.

    http://pvda.nl/opinie/opinie/Recessie+is+crisis+van+neoklassieke+economische+wetenschap.html

    Of deze kritiek nog terug is te vinden in het verkiezingsprogram van de PvdA, weet ik niet.

Leave a Comment

Your email address will not be published.